نامیه

لطفا با بیان نظراتتان فضای گفتگوی دو جانبه را مهیا فرمایید

 
امامت فراتر از نبوت

 

رابطه انسانها با امام رابطه  اقتدا و طاعت است. از سوی دیگر می دانیم رابطه انسانها با نبی نیز همین گونه است. این سوال پیش می آید که آیا انتصاب حضرت ابراهیم (ع) به امامت همان انتصاب به مقام نبوت است. برخی مفسرین اهل سنت از جمله فخر رازی سعی نموده اند القا نمایند که امامت همان نبوت است.

وی دلیل آورده که امام یعنی پیشوا و کسی که به اقتدا می شود و پیامبر هم همین جایگاه را دارد. مردم باید به نبی اقتدا کنند و اوامر و نواهی الهی را از او بگیرند پس امامت همان نبوت است. نظر وی با آیه شریفه ناسازگار است:

نخست اینکه در این آیه خداوند از کلمه «جاعلک» استفاده می کند، این کلمه در زبان عربی اسم فاعل است و به زمان حال یا آینده دلالت دارد. لذا امتحانها قبل از امامت ایشان بوده و امتحانهای ایشان از طریق وحی به ایشان می رسیده نظیر ذبح فرزند:: (قالَ یا بُنَیَّ إِنِّی أَرى‏ فِی الْمَنامِ أَنِّی أَذْبَحُکَ، تا آنجا که مى‏فرماید: إِنَّ هذا لَهُوَ الْبَلاءُ الْمُبِینُ، پسرم در خواب مى‏بینم که من بدست خودم ترا ذبح مى‏کنم- تا آنجا که مى‏فرماید- بدرستى که این بلائى است آشکارا)صافات101-106. فخر رازی نیز خود اذعان می کند : «همانا ذبح فرزند، اسکان فرزاندن در جوار بیت الله الحرام و در آتش شدن شدن بعد از نبوت بوده.» یعنی امتحانهای حضرت ابراهیم (ع) بعد از نبوت و پیش از امامت بوده.

دوم اینکه سوال ایشان در مورد امامت فرزندانش «و من ذریتی»  نشان می دهد ایشان یا فرزند داشته یا امید به فرزند دار شدن. حضرت ابراهیم (ع) پیش از بشارت فرزند آنچنان از فرزند دار شدن نا امید بودند که فرشتگان ایشان را بعد از بشارت فرزند دلداری می دهند: (وَ نَبِّئْهُمْ عَنْ ضَیْفِ إِبْراهِیمَ، إِذْ دَخَلُوا عَلَیْهِ فَقالُوا سَلاماً، قالَ إِنَّا مِنْکُمْ وَجِلُونَ قالُوا: لا تَوْجَلْ، إِنَّا نُبَشِّرُکَ بِغُلامٍ عَلِیمٍ قالَ: أَ بَشَّرْتُمُونِی عَلى‏ أَنْ مَسَّنِیَ الْکِبَرُ، فَبِمَ تُبَشِّرُونَ؟ قالُوا بَشَّرْناکَ بِالْحَقِّ فَلا تَکُنْ مِنَ الْقانِطِینَ، بمردم خبر ده از میهمانان ابراهیم، آن زمان که بر او در آمدند و سلام گفتند، ابراهیم (چون دید غذا نخوردند پنداشت دشمنند) گفت: ما از شما بیمناکیم، گفتند: نه، مترس که ما تو را بفرزندى دانا بشارت میدهیم، گفت: آیا مرا که پیرى مسلطم شده بشارت میدهید به چه بشارت میدهید؟ گفتند بحق بشارتت میدهیم، زنهار که از نومیدان مباش) سوره حجر51-55. لذا این انتصاب بعد از بشارت به فرزند در اواخر عمر ایشان بوده است. دورانی که ایشان هم مقام نبوت داشتند و هم مقام خلّت. چنانکه ایشان می فرمایند: (الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی وَهَبَ لِی عَلَى الْکِبَرِ، إِسْماعِیلَ وَ إِسْحاقَ، إِنَّ رَبِّی لَسَمِیعُ الدُّعاءِ، شکر خداى را که در سر پیرى اسماعیل و اسحاق را به من ارزانى داشت، آرى پروردگار من شنوا و داناى بحاجت است،) ابراهیم 39.

لذا وقتی خداوند حکم به تبعیت از حضرت ابراهیم (ع) می کند و ایشان را به امامت منصوب می کند، رابطه ای غیر از پرسیدن حلال و حرام الهی و شنیدن نصیحت و موعظه حسنه‏ را می خواهد. تبعیت و طاعت از امام فراتر از تبعیت از رسولان الهی است. برای شناخت مقام امامت ابتدا این سوال را بررسی می کنیم که آیا در امت خاتم النبیین صل الله علیه وآله و سلم امام وجود دارد؟ سپس از زبان خود آن مقام محتوای این مقام را می توانیم جویا شویم.